W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej komentarzami dotyczącymi raportu „Energetyka wiatrowa w Polsce 2026”, chcielibyśmy doprecyzować kilka kwestii związanych z celem publikacji, zakresem przeprowadzonych analiz oraz sposobem interpretacji przedstawionych w niej danych.
Raport ma charakter branżowy i koncentruje się na uwarunkowaniach regulacyjnych, rynkowych oraz ekonomice inwestycji w energetykę wiatrową. Nie był natomiast przygotowywany jako całościowy model optymalnej transformacji energetycznej ani jako kompleksowa analiza pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Dlatego część formułowanych uwag wymaga osadzenia w odpowiednim kontekście.
Poniżej odnosimy się do najważniejszych uwag, które pojawiły się w komentarzach do raportu. Dla przejrzystości najpierw krótko wskazujemy, czego dotyczy dana uwaga, a następnie przedstawiamy nasze stanowisko.
1. LCOE
W komentarzach do raportu pojawiła się teza, że posługiwanie się wskaźnikiem LCOE w odniesieniu do źródeł niesterowalnych może prowadzić do zaniżania rzeczywistych kosztów energii, ponieważ nie obejmuje kosztów funkcjonowania całego systemu elektroenergetycznego, w tym kosztów bilansowania, rozbudowy sieci czy rezerw mocy. Warto więc doprecyzować, w jakim celu i w jakim zakresie wskaźnik ten został wykorzystany w raporcie.
LCOE nie został opracowany jako miara kosztu funkcjonowania całego systemu elektroenergetycznego, lecz jako narzędzie oceny opłacalności inwestycji w pojedyncze aktywa wytwórcze.
Z punktu widzenia inwestora decyzja inwestycyjna sprowadza się do porównania zdyskontowanego kosztu wyprodukowania jednostki energii z oczekiwanymi przychodami ze sprzedaży tej energii. To właśnie dlatego LCOE pozostaje jednym z podstawowych parametrów wykorzystywanych przez banki, fundusze infrastrukturalne oraz inwestorów przy ocenie projektów energetycznych.
W literaturze istnieją rozszerzone koncepcje, takie jak System LCOE czy Value-Adjusted LCOE, służące analizie kosztów całego systemu.
Ponadto wysoka rentowność EBITDA jest charakterystyczna dla projektów OZE, ponieważ znaczna część wydatków to wydatki na budowę instalacji. W fazie operacji koszty dotyczą głównie serwisu instalacji oraz podatków od nieruchomości.
2. Curtailment
Jedna z uwag dotyczyła interpretacji zjawiska curtailmentu, czyli ograniczania produkcji energii z OZE. W komentarzach sugerowano, że skala tego zjawiska może świadczyć o strukturalnym problemie z opłacalnością źródeł odnawialnych lub o nieuwzględnieniu przez raport technicznych ograniczeń pracy systemu.
Podkreślmy jednak, że curtailment jest naturalną cechą źródeł odnawialnych, a nie dowodem ich nieopłacalności. Modele finansowe projektów OZE standardowo uwzględniają prognozowaną produkcję, ograniczenia operatorskie oraz przewidywany poziom curtailmentu.
Ocena rentowności farmy wiatrowej polega na porównaniu LCOE z prognozowanymi cenami sprzedaży energii (capture prices), już po uwzględnieniu zakładanych ograniczeń produkcji. Dlatego sam fakt występowania curtailmentu nie przesądza o opłacalności inwestycji.
3. Analiza IRR
W odniesieniu do przedstawionej w raporcie analizy IRR pojawił się zarzut, że ocena rentowności projektów wiatrowych nie powinna być prowadzona w oderwaniu od pracy całego systemu elektroenergetycznego, rozwoju fotowoltaiki, magazynów energii oraz zmian profilu cenowego na rynku. Warto jednak podkreślić, że analiza zaprezentowana w raporcie ma inny cel: pokazuje perspektywę projektową i inwestycyjną, a nie systemową.
W praktyce finansowania projektów OZE inwestorzy nie budują własnych modeli pracy całego systemu elektroenergetycznego, lecz korzystają z przygotowanych przez wyspecjalizowane podmioty średnich ścieżek cen energii dla konkretnych technologii, które uwzględniają rozwój OZE, magazynów energii, popytu czy cen CO₂.
4. Capture ratio
W komentarzach zwrócono również uwagę na ryzyko spadku capture ratio dla energetyki wiatrowej, czyli relacji ceny uzyskiwanej przez daną technologię do średniej ceny rynkowej.
Argument ten wymaga jednak rozróżnienia sytuacji poszczególnych technologii OZE, ponieważ obecnie presja na capture ratio jest znacznie silniejsza w fotowoltaice niż w energetyce wiatrowej. Wynika to z koncentracji produkcji PV w tych samych godzinach, co prowadzi do spadku cen energii. Capture price (średnia cena rynkowa ważona wolumenem produkcji dla danej technologii) dla PV w 2025 roku wyniosła 283 PLN/MWh, w porównaniu do 414 PLN/MWh dla energetyki wiatrowej. Capture ratio dla PV wyniósł 63%, a dla wiatru 92%1. W ostatnich miesiącach dane pokazują wręcz wzrost capture ratio dla wiatru powyżej 1. Wynika to z większej produkcji w okresach wyższych cen (zazwyczaj wieczorami).
5. Charakter danych wykorzystanych w raporcie
Ostatnia grupa uwag dotyczyła metodologii analizy danych finansowych i wskazywała, że część informacji wykorzystanych w raporcie nie pozwala na pełną, akademicką replikację wyników.
Warto w tym miejscu doprecyzować, że raport nie miał charakteru publikacji naukowej, lecz branżowego opracowania służącego przedstawieniu punktu odniesienia dla rynku.
Dane wykorzystywane w sekcji z analizą wyników finansowych wybranych spółek branży mają służyć jako punkt odniesienia dla rynku, a nie jako samodzielna podstawa decyzji inwestycyjnych lub kredytowych.
Zgodnie z komentarzem w raporcie oczyściliśmy księgowe wyniki EBITDA oraz EBIT z pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych, ponieważ są to najczęściej zdarzenia jednorazowe lub niegotówkowe, takie jak m.in. rozliczenia otrzymanych dotacji, zyski i straty na zbyciu aktywów, przeszacowania wartości aktywów, zawiązania i rozwiązania rezerw.
Analiza sektorowa to nasza autorska metodologia, a dane pochodzą z publicznie dostępnych sprawozdań finansowych spółek projektowych oraz rejestrów URE.
Jeżeli będzie taka potrzeba możemy udostępnić listę spółek projektowych, które uwzględniliśmy w analizie, co pozwoli na odtworzenie wyników analizy.
Podsumowanie
Podsumowując, raport „Energetyka wiatrowa w Polsce 2026” należy odczytywać zgodnie z jego celem i zakresem: jako opracowanie branżowe poświęcone warunkom rozwoju, finansowania i funkcjonowania projektów wiatrowych w Polsce. W tym kontekście zastosowane wskaźniki, w tym LCOE, IRR czy analiza wyników wybranych spółek projektowych, służą ocenie inwestycji i sytuacji sektora, a nie zastępują analiz systemowych prowadzonych na potrzeby planowania pracy całego KSE.
Dyskusja o rozwoju energetyki wiatrowej powinna uwzględniać zarówno wyzwania związane z integracją OZE, jak i realia praktyki inwestycyjnej, finansowej oraz regulacyjnej. Właśnie takiemu uporządkowaniu wiedzy o rynku służy raport — jako punkt odniesienia dla uczestników sektora, a nie jako zamknięta odpowiedź na wszystkie zagadnienia transformacji energetycznej.
Raport to kompendium wiedzy o rynku polskiej energetyki wiatrowej na lądzie i morzu zredagowane w przyjaznej, dwujęzycznej (polsko-angielskiej) formie.
