Na czym polega uproszczenie Europejskich Standardów Raportowania Danych Zrównoważonego Rozwoju?

61% mniej danych wydaje się być znaczącym uproszczeniem. Jednak to nie liczba punktów danych stanowiła najważniejsze wyzwanie w raportowaniu zrównoważonego rozwoju. Prawdziwe wyzwanie leży w profesjonalnym osądzie tych danych i zapewnieniu wiarygodności – bo uproszczenie ESRS nie polega na liczbach w arkuszu, lecz na odpowiedzialnych decyzjach i rzetelnym raportowaniu.  

30 listopada 2025 r., po szeroko zakrojonym procesie konsultacji, który obejmował 60‑dniowe konsultacje publiczne, EFRAG przedstawił swoją opinię techniczną dotyczącą projektu uproszczonego ESRS. Interaktywna wersja opinii technicznej prezentuje wszystkie proponowane zmiany I uproszczenia. Poprawione standardy znacząco ograniczają obciążenia sprawozdawcze, jednocześnie zachowując kluczowe cele Europejskiego Zielonego Ładu. Ostateczna uproszczona wersja ESRS zostanie udostępniona w również w formie interaktywnej w ESRS Knowledge Hub po jej przyjęciu przez Komisję Europejską w formie aktu delegowanego. 

Eksperci Baker Tilly podsumowują i analizują wprowadzone uproszczenia i oczekiwane korzyści, a następnie omawiają praktyczne konsekwencje zmian dla przedsiębiorstw. 

Uproszczenie ESRS stanowi istotny kamień milowy z kilku powodów. Aby je omówić, warto zacząć od podsumowania kluczowych punktów wprowadzonych zmian. 

Podsumowanie zmian zaproponowanych w opinii technicznej EFRAG: 

Znaczne ograniczenie liczby wymaganych punktów danych. EFRAG wskazuje, że uproszczone ESRS redukują obowiązkowe punkty danych (jeśli istotne) o ok. 61%. 

Istotne uproszczenie wymogów i struktury. Standardy są krótsze, jaśniejsze i łatwiejsze do wdrożenia dzięki eliminacji wszystkich ujawnień dobrowolnych oraz ograniczeniu ogólnego obciążenia raportowego. 

Uproszczona ocena podwójnej istotności. Choć podwójna istotność została zachowana, proces jej oceny został zaktualizowany – z jaśniejszymi wytycznymi, mniejszą dokumentacją i lepszym dostosowaniem do wymogów audytorów i użytkowników. 

Większa elastyczność w zbieraniu i raportowaniu danych dotyczących łańcucha wartości. Firmy mogą stosować szacunki zamiast pozyskiwania danych pierwotnych. Ułatwia to raportowanie, ale niesie ryzyko niedoszacowania lub przeszacowania emisji w łańcuchu wartości – często największego elementu wpływu organizacji. 

Podejście oparte na zasadach w zakresie ujawnień narracyjnych. Zamiast sztywnych wymogów szablonowych, firmy mają większą swobodę w prezentowaniu informacji narracyjnych (polityki, działania, cele). Zmiana koncentruje się na sposobie zarządzania tematami zrównoważonego rozwoju, a nie na wypełnianiu każdego punktu danych. 

Lepsza interoperacyjność ze standardami globalnymi. Uproszczone ESRS są lepiej dostosowane do ram spoza UE, takich jak ISSB (International Sustainability Standards Board). Jednocześnie zachowują jakość ujawnień i „rzetelną prezentację”. Niektóre zmiany ESRS wykraczają poza wymogi ISSB, co wymaga uwagi od firm planujących podwójną zgodność. 

Oczekiwane korzyści wprowadzonych przez EFRAG zmian:

1. Zmniejszenie obciążeń związanych z raportowaniem, zwłaszcza dla mniejszych firm. Mniej obowiązkowych punktów danych i prostsza ocena istotności sprawiają, że raportowanie staje się bardziej wykonalne. 

2. Łatwiejsza integracja raportowania zrównoważonego rozwoju z raportowaniem korporacyjnym. Krótsze i bardziej dostępne standardy sprzyjają traktowaniu raportowania jako integralnej części sprawozdawczości i komunikacji z interesariuszami. 

3. Lepsze dostosowanie do globalnych ram. Dla firm działających w wielu jurysdykcjach poprawiona interoperacyjność z ISSB zmniejsza trudności w przygotowywaniu wielu raportów. 

4. Potencjalna zmienność zakresu i jakości raportowania. Większa elastyczność (narracja, szacunki, brak ujawnień opcjonalnych) może prowadzić do większych różnic między raportami firm, utrudniając porównania. 

5. Szybsza i szersza zgodność przed kolejnymi etapami CSRD. Uproszczenia mogą zachęcić firmy do wcześniejszego wdrażania procesów i przepływów danych, obniżając istotną barierę wejścia.  

Choć wiele zostało uproszczone, pewne fundamentalne elementy pozostają: 

Koncepcja podwójnej istotności. Uwzględnianie zarówno istotności wpływu (oddziaływania środowiskowe i społeczne), jak i ryzyk oraz szans finansowych/materialnych pozostaje kluczowym filarem. 

Podstawowa struktura zestawu standardów. Nadal obowiązują standardy przekrojowe (np. „Wymogi ogólne”, „Ujawnienia ogólne”) oraz standardy tematyczne w obszarach: Środowisko (E1–E5), Społeczne (S1–S4) i Ład korporacyjny (G1). 

Wymogi ujawnieniowe, jeśli temat zostanie uznany za istotny. Zasada „należy ujawnić, jeśli istotne” została zachowana. 

Ponieważ poziom szczegółowości został ograniczony, a wiele ujawnień społecznych dotyczących konkretnych grup zostało scalonych lub usuniętych, pewne niuanse i szczegółowe informacje o grupach interesariuszy mogą zostać utracone. Na przykład mniej szczegółów dotyczących wpływu na konkretne grupy, takie jak społeczności, pracownicy w łańcuchu wartości czy konsumenci. 

Przy mniejszej liczbie punktów danych i większej elastyczności w zakresie szacunków oraz narracji, spójność i porównywalność między firmami mogą ucierpieć. Różne przedsiębiorstwa mogą inaczej interpretować istotność, stosować odmienne szacunki lub różnić się zakresem szczegółowości narracyjnej. 

Przejrzystość może się częściowo obniżyć, zwłaszcza w odniesieniu do kwestii mniej istotnych lub pośrednich wpływów w łańcuchu wartości. Wynika to z rozluźnienia i konsolidacji wymogów ujawnieniowych. 

Co to oznacza w praktyce dla objętych firm? 

Dla wielu przedsiębiorstw, zwłaszcza tych, które dopiero rozpoczynają raportowanie zgodne z CSRD/ESRS, obciążenie związane z raportowaniem staje się znacznie bardziej wykonalne. Oznacza to redukcję kosztów, złożoności i wyzwań związanych ze zbieraniem danych. 

Dla dużych lub złożonych firm, albo tych z szerokimi łańcuchami wartości, większa elastyczność może ułatwić część wyzwań związanych z pozyskiwaniem danych. Jednak przedsiębiorstwa będą musiały podejmować decyzje dotyczące istotności i jakości danych. Może to wymagać bardziej przejrzystych polityk wewnętrznych i ładu korporacyjnego, aby zapewnić spójność. 

Dla inwestorów, społeczeństwa i użytkowników raportów ESG może pojawić się większa zmienność w zakresie raportowanych danych. Może to utrudniać porównania między firmami, jeśli różnie interpretują one „istotność”, stosują odmienne szczegóły narracyjne lub opierają się na szacunkach. 

Dla regulatorów i podmiotów zapewniających audyt/assurance przejście w kierunku „użyteczności”, rzetelnej prezentacji i ujawnień opartych na istotności będzie wymagało solidnych wytycznych, a potencjalnie także bardziej cennych praktyk audytowych i zapewniających wiarygodność. 

Dla zgodności z globalnymi standardami i raportowaniem transgranicznym poprawiona interoperacyjność z ISSB (i ewentualnie innymi ramami) pomoże ograniczyć powielanie wysiłków w przypadku firm międzynarodowych, ułatwiając przygotowanie jednego skonsolidowanego raportu zrównoważonego rozwoju, który spełnia wymogi wielu reżimów raportowania. 

Jeśli chcesz zrozumieć wprowadzone zmiany i potrzebujesz szkolenia wewnętrznego w tym zakresie lub chcesz sprawdzić co powinno zostać zmienione w obecnym podejściu do raportowania prowadzonym przez firmę, zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem. Wyróżnia nas współpraca wieloletnich akredytowanych praktyków zrównoważonego rozwoju z biegłymi rewidentami.