Co oznacza pakiet uproszczeń w obszarze raportowania danych zrównoważonego rozwoju?
26 lutego 2025 r. Komisja Europejska przedstawiła pakiet uproszczeń dotyczących zrównoważonego rozwoju, tzw. Omnibus I. Jego celem było zmniejszenie obciążeń dla przedsiębiorstw w UE, w szczególności w obszarze sprawozdawczości. Po roku bardzo intensywnych negocjacji i zaskakujących decyzji, Dyrektywa Omnibus I została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE 26 lutego 2026 roku. Formalnie wchodzi w życie 18 marca 2026. Już 14 marca 2026 Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy o rachunkowości implementującą częściowo pakiet uproszczeń do polskiego prawa. Nowe przepisy zwalniają część firm z regulacyjnego obowiązku przygotowania oraz atestacji raportów ESG. Sprawdź z nami kogo i czego dotyczą zmiany oraz czy zawsze warto korzystać ze zwolnienia regulacyjnego.
26 lutego 2025 r. Komisja Europejska przedstawiła pakiet uproszczeń dotyczących zrównoważonego rozwoju, tzw. Omnibus I. Jego celem było głównie zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw w UE, w szczególności w obszarze obowiązkowego raportowania danych dotyczących zrównoważonego rozwoju wprowadzonych przez dyrektywę w sprawie sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju, według angielskiego skrótu nazywaną CSRD. Pakiet obejmował projekty dwóch dyrektyw.
Tzw. Dyrektywa „Stop-the-clock”, odroczyła terminy określone w dyrektywach CSRD oraz CSDDD o dokładnie 2 lata. Ustawa wdrażająca w Polsce dyrektywę „Stop-the-clock” opublikowana została w lipcu, a weszła w życie w sierpniu 2025 roku. Zmiana ta dała firmom, które nie rozpoczęły jeszcze raportowania zrównoważonego rozwoju, dodatkowy czas na przygotowanie się i zebranie danych.
Druga dyrektywa w Pakiecie Omnibus I zawiera zmiany merytoryczne uproszczające wymagania sprawozdawcze stawiane przedsiębiorstwom. Dyrektywa Omnibus I została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE 26 lutego 2026 roku. Formalnie wchodzi w życie 18 marca 2026.
Czego dotyczy Pakiet Omnibus I
Pakiet upraszczający przepisy unijne przewiduje m.in. ograniczenie od 2027 r. liczby firm objętych obowiązkiem raportowania ESG. Raportować będą musiały tylko największe firmy i grupy kapitałowe, czyli takie, które zatrudniają ponad 1000 pracowników oraz osiągają przychody ze sprzedaży powyżej 450 mln euro rocznie. Również firmy, które sporządziły już raporty ESG za 2024 rok zgodnie z dyrektywą CSRD, a które według nowych przepisów Unii Europejskiej nie będą już objęte tym obowiązkiem, mogą podjąć decyzję o niesporządzaniu raportów za lata 2025 i 2026. Decyzję tą pozostawiono zarządom spółek.
Dyrektywa zwalnia holdingi finansowe z zakresu stosowania CSRD a także dużych emitentów giełdowych z opracowywania własnych sprawozdań, jeśli ich działalność objęta jest raportem ESG przygotowanym przez jednostkę dominującą.
Uproszczenia polegają również na wprowadzeniu limitu informacji, których firmy raportujące będą mogły żądać od spółek w ramach swojego łańcucha wartości, na potrzeby sporządzenia sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju.
Raportujące firmy będą miały więcej swobody w pomijaniu w raportach ESG informacji, w szczególności tych uznanych za niejawne, wrażliwe i będące tajemnicą przedsiębiorstwa. Zrezygnowano również z docelowo obowiązkowej atestacji sprawozdawczości ESG przez biegłych rewidentów na poziomie wystarczającego zapewnienia (ang. reasonable assurance) i pozostawiono ją na poziomie ograniczonego zapewnienia (ang. limited assurance). Atestacja odbywać się będzie w oparciu o unijny standard atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju, który Komisja Europejska ma opracować do 1 lipca 2027.
Kogo dotyczy
Pakiet Omnibus I dotyczy tych firm, które zgodnie z dyrektywą CSRD zobowiązane były do przygotowywania sprawozdań z działalności w obszarze zrównoważonego rozwoju. Zgodnie z szacunkami, wyłącza z tego obowiązku około 80% przedsiębiorstw, które objęte były CSRD. Przyjęte rozwiązanie ma poprawić konkurencyjność przedsiębiorstw, szczególnie w sytuacji rosnącej presji konkurencyjnej ze strony rynków poza Unią Europejską. Zmiany mają służyć koncentrowaniu obowiązków sprawozdawczych na największych przedsiębiorstwach, które prawdopodobnie mają największy wpływ na ludzi i środowisko.
Sytuacja regulacyjna na poziomie EU i w Polsce
W dniu 26 lutego 2026 roku Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/470, znana pod nazwą Omnibus I, wprowadzająca zmiany w sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju została opublikowana. Państwa członkowskie mają czas na dokonanie transpozycji dyrektywy Omnibus I do prawa krajowego do 19 marca 2027 r. Polski rząd zapowiedział wdrożenie jej w dwóch etapach. W pierwszej kolejności zaimplementowane zostaną przepisy zwalniające jednostki wcześniej objęte CSRD w I fali raportowania z raportowania za 2025 i 2026 rok. W drugim etapie zaimplementowane będą pozostałe zmiany.
14 marca 2026 Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy o rachunkowości i tym samym zamknął etap pierwszy transpozycji. Nowe przepisy wprowadzają zwolnienia dla spółek, które w tym i poprzednim roku obrotowym nie przekroczyły następujących wielkości:
1 000 osób - dotyczy średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty, lub
1 900 000 000 zł - dotyczy przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy
Zwolnienie dotyczy również spółek dominujących grupy kapitałowej, jeśli nie przekroczyły one na poziomie grupy kapitałowej następujących wielkości:
1 000 osób - dotyczy średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty, lub
1 900 000 000 zł po dokonaniu włączeń konsolidacyjnych albo 2 280 000 000 zł przed dokonaniem tych włączeń - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy.
Aby skorzystać z powyższego zwolnienia konieczne jest podjęcie odpowiedniej decyzji przez kierownika jednostki albo kierownika jednostki dominującej.
Czy Omnibus zwalnia nas z myślenia o zrównoważonym rozwoju?
Zwolnienie lub odroczenie obowiązku raportowania działań w obszarze zrównoważonego rozwoju nie oznacza jednak, że firmy z tych działań powinny rezygnować. To jedynie zwolnienie z obowiązku publikowania celów i danych świadczących o ich realizacji.
Odpowiedziane firmy nie zrezygnowały jednak z zarządzania ryzykiem w obszarach środowiskowym i społecznym. A banki i instytucje finansowe niezmiennie analiz ryzyka i szans ESG oczekują. W dobie zmian społecznych, geopolitycznych oraz klimatycznych, kwestie efektywności energetycznej, odporności na skutki zmian stają się nie podmiotem raportów ESG, ale przedmiotem biznesowych strategii.
Jeśli zastanawiasz się, co Omnibus I oznacza dla Twojej firmy i jakie kroki podjąć, zapraszamy do kontaktu!
Nasi eksperci doradzają przedsiębiorstwom na różnym poziomie zaawansowania w działaniach w obszarze zrównoważonego rozwoju. Pomagamy nie tylko wdrożyć kompleksowe strategie i dobrze przygotować się do raportowania, ale również realizujemy wybrane usługi pozwalające firmom budować przewagę konkurencyjną w oparciu o ESG, zarządzać ryzykiem i funkcjonować zgodnie z obowiązującymi regulacjami oraz oczekiwaniami ich interesariuszy. Doradzimy również co zrobić w sytuacji, jeśli wysiłek raportowania został już podjęty. Czy mimo to warto korzystać ze zwolnienia regulacyjnego?
Zobacz także
