Przejdź do głównej treści
14 ME

Specustawa obronna nie tylko dla spółek Skarbu Państwa. Kto może skorzystać z uproszczeń i jak uzyskać status inwestora kluczowej inwestycji?

Specustawa obronna przewiduje istotne uproszczenia dla wybranych inwestycji związanych z obronnością państwa i bezpieczeństwem publicznym. Nie oznacza to jednak, że z uproszczonej ścieżki może skorzystać każdy inwestor realizujący przedsięwzięcie w sektorze defence. 

W poprzednim artykule opisaliśmy najważniejsze ułatwienia przewidziane dla kluczowych inwestycji obronnych. Tym razem skupiamy się na tym, kto może z nich skorzystać i jak wygląda procedura uzyskania statusu inwestora kluczowej inwestycji. Odpowiedź zależy przede wszystkim od rodzaju przedsięwzięcia, ponieważ specustawa obejmuje kilka odrębnych kategorii inwestycji i dla każdej z nich inaczej określa krąg uprawnionych inwestorów. 

Trzy kategorie inwestycji - różni inwestorzy 

Specustawa obejmuje trzy podstawowe kategorie przedsięwzięć: strategiczne inwestycje w zakresie potrzeb obronności państwa oraz dwa rodzaje inwestycji kluczowych - dotyczące potrzeb obronności państwa albo bezpieczeństwa publicznego. Rozróżnienie ma znaczenie nie tylko dla celu inwestycji, lecz także dla tego, kto może ją realizować w szczególnym trybie. 

Inwestycje strategiczne - zamknięty krąg podmiotów publicznych. Ich inwestorami mogą być wyłącznie wskazane w ustawie jednostki podległe Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowane oraz wojskowe służby specjalne. W tym zakresie specustawa nie otwiera uproszczonej ścieżki dla prywatnych przedsiębiorców. 

Kluczowe inwestycje w zakresie bezpieczeństwa publicznego - ścieżka uruchamiana na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Są to przedsięwzięcia służące zapewnieniu porządku publicznego lub ochronie ludności i obronie cywilnej. Ich ujęcie w wykazie MON następuje na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, a realizacja jest związana z terenami zamkniętymi pozostającymi w ustawowo określonym władaniu służb specjalnych lub podmiotów resortu spraw wewnętrznych. Nie jest to więc ścieżka adresowana do prywatnych spółek przemysłu obronnego jako takich. 

Kluczowe inwestycje w zakresie potrzeb obronności państwa - miejsce także dla sektora prywatnego. To właśnie ta kategoria ma największe znaczenie dla przedsiębiorców z sektora defence. O status inwestora takiej inwestycji mogą ubiegać się m.in. spółki prowadzące działalność w ramach przemysłowego potencjału obronnego. Przepisy nie ograniczają tego uprawnienia do spółek Skarbu Państwa ani do podmiotów należących do państwowych grup kapitałowych. 

Prywatna spółka nie musi być na „starej” liście 

Kluczowe znaczenie ma pojęcie przemysłowego potencjału obronnego. Zgodnie z definicją ustawową przemysłowy potencjał obronny obejmuje zasoby materialne i niematerialne istniejące w polskim przemyśle, służące zabezpieczaniu potrzeb obronnych państwa, w tym zaopatrzeniu Sił Zbrojnych RP w uzbrojenie lub sprzęt wojskowy. 

Specustawa odwołuje się do tej szerokiej definicji. Nie uzależnia możliwości skorzystania z nowego trybu od tego, czy dana spółka znajduje się w wykazie przedsiębiorców prowadzonym na podstawie ustawy z 1999 r. o wspieraniu restrukturyzacji przemysłowego potencjału obronnego i modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP. Brak spółki w tym wykazie nie stanowi zatem przeszkody do uzyskania statusu inwestora kluczowej inwestycji. 

Nie wystarczy być spółką z sektora defence 

Spełnienie warunków dotyczących inwestora nie oznacza jeszcze, że każda jego inwestycja może zostać zrealizowana w uproszczonym trybie. Minister Obrony Narodowej ustala wykaz kluczowych inwestycji wraz z przypisanymi do nich inwestorami. Ułatwienia są więc związane z konkretnym przedsięwzięciem, a nie ze spółką jako taką. 

Kluczowa inwestycja w zakresie potrzeb obronności państwa musi być inwestycją celu publicznego służącą obronności lub budowaniu przemysłowego potencjału obronnego, realizowaną ze względu na istotny interes bezpieczeństwa państwa lub zobowiązania sojusznicze NATO, albo inwestycją wymagającą szczególnych środków bezpieczeństwa. W praktyce inwestor powinien wykazać znaczenie projektu dla potrzeb obronnych - na przykład przez wskazanie zdolności produkcyjnych, serwisowych lub innych zasobów, które dzięki inwestycji powstaną albo zostaną rozwinięte. 

Wejście na uproszczoną ścieżkę inwestycyjną 

Sama specustawa nie określa procedury składania przez przedsiębiorcę wniosku o uzyskanie statusu inwestora kluczowej inwestycji. Z formularza opublikowanego przez MON 29 września 2026 r. wynika jednak, że przyjęta przez Ministerstwo praktyka zakłada złożenie wniosku o uwzględnienie inwestycji i jej inwestora w wykazie kluczowych inwestycji, wraz z informacjami i dokumentami wskazanymi w formularzu. 

Zakres wymaganych dokumentów pokazuje, że już na tym etapie inwestor powinien mieć odpowiednio przygotowaną także stronę nieruchomościową projektu. Formularz wymaga wykazania własności albo użytkowania wieczystego nieruchomości i nie przewiduje możliwości zastąpienia tego tytułu umową przedwstępną ani deklaracją późniejszego nabycia gruntu. W praktyce oznacza to konieczność skoordynowania procedury przed MON z nabyciem nieruchomości oraz harmonogramem całej inwestycji. 

Nie wszystkie elementy tej procedury są przy tym jednoznaczne. Formularz nie jest w pełni spójny co do momentu, w którym należy udokumentować status terenu zamkniętego. Nie zmienia to jednak ustawowego wymogu, zgodnie z którym kluczowa inwestycja w zakresie potrzeb obronności państwa musi być realizowana na takim terenie. 

Najważniejsze wnioski dla prywatnych inwestorów 

Prywatny kapitał nie stanowi przeszkody w skorzystaniu ze specustawy. Nie oznacza to jednak automatycznego dostępu do uproszczeń dla każdego przedsiębiorcy działającego w szeroko rozumianym sektorze obronnym. Przed podjęciem decyzji o wyborze tej ścieżki warto zweryfikować równolegle cztery kwestie: 

  • Status inwestora. Czy działalność spółki mieści się w ramach przemysłowego potencjału obronnego. 

  • Charakter projektu. Czy konkretne przedsięwzięcie spełnia ustawową definicję kluczowej inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa. 

  • Nieruchomość. Czy inwestor może zapewnić wymagany tytuł prawny do gruntu i realizację przedsięwzięcia na terenie zamkniętym. 

  • Dokumentacja dla MON. Czy możliwe jest wykazanie znaczenia inwestycji dla potrzeb obronnych oraz spełnienie wymogów wynikających z aktualnej praktyki Ministerstwa. 

Dopiero łączna ocena tych elementów pozwala stwierdzić, czy w konkretnym przypadku specustawa może stanowić realną alternatywę dla standardowej ścieżki inwestycyjnej. 

 

Kontakt
Photo of Sergiusz Kielian
Sergiusz Kielian
Partner | Radca prawny
Photo of Małgorzata Lejman
Małgorzata Lejman
Managing Associate I Radca prawny
Chcesz skorzystać z naszych usług? Wypełnij formularz zapytań ofertowych – to najszybsza droga do kontaktu z właściwym ekspertem.
Zapytanie ofertowe