Nie tylko SAFE - nowe otwarcie dla finansowania sektora defence

11 maja 2026 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach gwarantowanych przez Skarb Państwa (UD380), przygotowany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Projekt jest obecnie na etapie konsultacji publicznych.

Nowelizacja może mieć istotne znaczenie dla podmiotów działających w sektorze obronnym i dual-use. Projekt rozszerza bowiem zakres wsparcia udzielanego przez  KUKE (państwowej instytucji oferującej gwarancje i ubezpieczenia wspierające finansowanie inwestycji oraz kontraktów eksportowych) na przedsięwzięcia związane z bezpieczeństwem i obronnością państwa.

Dotychczas działalność KUKE koncentrowała się przede wszystkim na wspieraniu eksportu oraz – po nowelizacji z 2023 r. – projektów związanych z transformacją klimatyczno-energetyczną. Projektowane przepisy przewidują natomiast możliwość obejmowania ochroną ubezpieczeniową również umów i inwestycji, których realizacja jest uzasadniona „interesem bezpieczeństwa i obronności Rzeczypospolitej Polskiej”.

W praktyce oznacza to umożliwienie podmiotom z branży defence korzystania z mechanizmów wsparcia oferowanych przez KUKE. Obejmują one m.in. gwarancje spłaty kredytów inwestycyjnych, gwarancje kontraktowe dla wykonawców realizujących zamówienia związane z obronnością, jak również ubezpieczenia bezpośrednie kontraktów, kredytów i inwestycji. Co ważne, mechanizmy wsparcia oferowane przez KUKE będą obejmować zarówno przedsięwzięcia stricte wojskowe, jak i projekty dual-use.

Istotne znaczenie będzie mieć oczywiście interpretacja przesłanki w postaci „interesu bezpieczeństwa i obronności RP”. Oceny spełnienia tej przesłanki będzie dokonywać Komitet Polityki Ubezpieczeń Gwarantowanych przez Skarb Państwa złożony w większości z przedstawicieli rządu. Na obecnym etapie trudno więc jednoznacznie ocenić, jak szeroko nowe instrumenty będą dostępne w praktyce oraz jakie rodzaje przedsięwzięć rzeczywiście będą mogły korzystać ze wsparcia. Mając na względzie dotychczasową determinację rządu polskiego w zakresie implementacji programu SAFE można zakładać, że ocena spełnienia tej przesłanki nie będzie dokonywana zawężająco.

Z uzasadnienia projektu wynika, że ustawodawca dostrzega ograniczoną dostępność finansowania dla części podmiotów działających w sektorze defence - zwłaszcza nowych uczestników rynku oraz projektów o podwyższonym profilu ryzyka. Projekt ma w założeniu ograniczyć część ryzyk po stronie banków finansujących takie przedsięwzięcia i tym samym zwiększyć rynkową dostępność finansowania komercyjnego.

Istotne mogą okazać się również proponowane wyjątki od wymogu „krajowości” produktów i usług objętych wsparciem KUKE. Projekt przewiduje bowiem możliwość odstąpienia od wymogu udziału krajowych komponentów m.in. w przypadku inwestycji uzasadnionych (znowu) interesem bezpieczeństwa i obronności RP. Rozwiązanie to może mieć kluczowe znaczenie dla międzynarodowych łańcuchów dostaw oraz projektów realizowanych wspólnie z partnerami zagranicznymi.

Projekt zawiera także odniesienia do kwestii zgodności nowych instrumentów z regulacjami dotyczącymi pomocy publicznej. W uzasadnieniu projektu wskazano, że w przypadku części mechanizmów wsparcia dotyczących projektów dual-use może zaistnieć konieczność notyfikacji Komisji Europejskiej, ponieważ udzielanie pomocy publicznej w tym obszarze nie zostało dotychczas wprost uznane w regulacjach UE za zgodne ze wspólnym rynkiem.

Jeżeli projekt zostanie przyjęty w proponowanym kształcie, nowelizacja może stać się jedną z ważniejszych zmian regulacyjnych dotyczących publicznego wsparcia finansowania sektora defence w ostatnich latach.